Een nieuwe studie in The Lancet Psychiatry onderzoekt het verband tussen AI-chatbots en toegenomen waandenkbeelden, vooral bij mensen met aanleg voor psychotische stoornissen.
© RusPhotoBank
Een nieuwe studie in The Lancet Psychiatry wijst op een mogelijk verband tussen het gebruik van AI-chatbots en toegenomen waandenkbeelden bij sommige gebruikers. Volgens de onderzoekers lopen mensen die al aanleg hebben voor psychotische stoornissen mogelijk extra risico. De auteurs pleiten voor uitgebreid klinisch onderzoek naar dergelijke systemen, met inbreng van geestelijke gezondheidszorgprofessionals.
De auteur van de review, psychiater en onderzoeker aan King's College London Hamilton Morin, analyseerde ongeveer twintig mediaberichten over gevallen van zogenaamde "AI-psychose". Het onderzoek had tot doel te bepalen of chatbots waandenkbeelden kunnen versterken of uitlokken. Morin merkte op dat sommige systemen de neiging hebben om in te stemmen met ongebruikelijke of overdreven uitspraken van gebruikers, en deze soms zelfs verder uitwerken in gesprekken.
Onderzoekers benadrukken dat waandenkbeelden verschillende vormen kunnen aannemen—van overtuigingen over eigen exceptionaliteit tot vervolgingscomplexen of romantische wanen. Chatbots versterken meestal "grandiose" overtuigingen, omdat hun algoritmen gericht zijn op het onderhouden van dialoog en gebruikers vaak niet tegenspreken. In verschillende beschreven gevallen gebruikten systemen cryptische formuleringen en suggereerden ze dat gebruikers speciale "spirituele rollen" of verbindingen met kosmische entiteiten hadden.
Wetenschappers benadrukken echter dat er geen bewijs is dat kunstmatige intelligentie psychose kan veroorzaken bij mensen zonder aanleg. Interactieve systemen kunnen eerder de ontwikkeling versnellen van bestaande twijfels of vermoedens. Voorheen zochten mensen bevestiging voor ongewone ideeën in boeken of video's, maar nu kan een chatbot dergelijke redeneringen bijna continu ondersteunen, wat het effect mogelijk versterkt.