Danny Weber
Europol przejął 33 serwery First VPN w 27 krajach. Usługa była reklamowana jako kuloodporna dla cyberprzestępców. Zidentyfikowano 506 użytkowników.
Europol zlikwidował usługę First VPN, określaną jako „kuloodporna” infrastruktura dla cyberprzestępców. Akcja nosiła kryptonim Saffron i była wynikiem międzynarodowego śledztwa rozpoczętego w 2021 roku. W skoordynowanej operacji przejęto 33 serwery w 27 krajach oraz zidentyfikowano 506 użytkowników.
W operacji brały udział służby z 18 państw, z kluczowym udziałem Francji, Holandii, Luksemburga, Rumunii, Szwajcarii, Ukrainy i Wielkiej Brytanii. Domeny First VPN – zarówno zwykłe adresy, jak i ukryte serwisy Tor – zostały przejęte i obecnie przekierowują na stronę informującą o Operacji Saffron. Śledztwo doprowadziło również do zlokalizowania na Ukrainie miejsca powiązanego z usługą.
Według Europolu First VPN reklamował się nie tylko jako narzędzie ochrony prywatności, ale jako serwis, który nie współpracuje z organami ścigania i działa poza wszelką jurysdykcją. Był reklamowany głównie na rosyjskojęzycznych forach cyberprzestępczych. Służby podkreślają, że usługa regularnie pojawiała się w śledztwach dotyczących oszustw internetowych, ataków malware i ransomware.
Sprawa First VPN uwypukla złożony problem – granicę między legalną prywatnością w sieci a infrastrukturą wykorzystywaną przez przestępców. Wiele zwykłych VPN-ów również nie przechowuje logów ani danych użytkowników. Jednak usługi określane jako „kuloodporne” różnią się – otwarcie obsługują podejrzanych klientów, ignorują zgłoszenia nadużyć i często chwalą się oporem wobec organów ścigania.
Tego typu operacje nieuchronnie stawiają pytania o prawne granice interwencji. Przejmowanie serwerów zależy od przepisów poszczególnych krajów, a standardy dotyczące nakazów, dowodów i procedur mogą się znacznie różnić. W Europie prywatność cyfrowa jest chronionym prawem, a RODO nakłada surowe zasady przetwarzania danych. To sprawia, że równowaga między bezpieczeństwem a prywatnością jest szczególnie delikatna.
Nowe unijne propozycje – zakładające rozszerzenie dostępu służb do danych lub skanowanie prywatnych wiadomości w ramach ochrony dzieci – dodatkowo komplikują sytuację. W tym kontekście zamknięcie First VPN to nie tylko cios w infrastrukturę cyberprzestępców, ale także kolejny rozdział w debacie o przyszłości prywatności w internecie.
© RusPhotoBank