Naukowcy z Politechniki Wiedeńskiej we współpracy ze startupem Cerabyte ustanowili rekord świata, tworząc najmniejszy w historii kod QR. Jego powierzchnia wynosi zaledwie 1,98 mikrometra kwadratowego, co oznacza, że jest mniejszy od większości znanych bakterii. Osiągnięcie zostało oficjalnie wpisane do Księgi Rekordów Guinnessa i jest o 37% mniejsze od poprzedniego rekordu.
Nowy kod QR jest niewidoczny gołym okiem – do jego odczytu potrzebny jest mikroskop elektronowy. Składa się z matrycy 29×29 elementów, z których każdy ma szerokość zaledwie kilkudziesięciu nanometrów. To mniej niż długość fali światła widzialnego, co pokazuje, jak daleko posunęła się technologia kodowania informacji.
Aby stworzyć tę strukturę, badacze wykorzystali metodę skupionej wiązki jonów do naniesienia obrazu na ultracieńką warstwę ceramiczną. Wybór ceramiki jest celowy: materiał ten jest odporny na wysokie temperatury, wilgoć, promieniowanie i upływ czasu, co czyni go idealnym podłożem do długoterminowego przechowywania danych.
Naukowcy wyjaśniają, że cel projektu wykracza daleko poza sam rekord. Ta technologia może stanowić podstawę dla zupełnie nowych typów urządzeń do przechowywania danych, zdolnych zachować informacje przez setki, a nawet tysiące lat bez potrzeby zasilania, chłodzenia czy konserwacji. Takie nośniki mogłyby być wykorzystywane w archiwach, do przechowywania danych naukowych i kulturowych, a także informacji krytycznych, gdzie niezawodność i trwałość są ważniejsze niż szybkość dostępu.