Program Pax Silica: inwestycje w półprzewodniki i surowce strategiczne

Administracja Donalda Trumpa ogłosiła uruchomienie dużego programu inwestycyjnego Pax Silica, którego celem jest pozyskanie do 4 bilionów dolarów na rozwój przemysłu półprzewodnikowego, energetyki oraz wydobycia kluczowych surowców. Projekt ma przyjąć formę międzynarodowego konsorcjum, w którym uczestniczyć będą państwa sojusznicze i duże fundusze inwestycyjne.

W pierwszej fazie Stany Zjednoczone zamierzają zainwestować 250 milionów dolarów i przejąć koordynację dystrybucji środków. Wśród kluczowych uczestników wymienia się już SoftBank, singapurski Temasek i Abu Dhabi Mubadala, a także fundusze majątkowe kilku państw, w tym Singapuru, ZEA, Kataru i Szwecji. Łącznie zarządzają one aktywami przekraczającymi bilion dolarów, co powinno stanowić podstawę do dalszego rozwoju projektu.

Pax Silica obejmuje cały łańcuch dostaw półprzewodników – od wydobycia metali ziem rzadkich i ich przetwarzania po produkcję urządzeń, układów scalonych oraz wdrażanie infrastruktury AI. Szczególny nacisk kładzie się na to, by kluczowe elementy tego łańcucha – surowce, logistyka, energia i moce produkcyjne – pozostawały pod kontrolą państw sojuszniczych. W projekcie uczestniczy już trzynaście krajów, w tym Japonia, Korea Południowa, Izrael, Holandia, Wielka Brytania i Indie.

Dodatkową motywację do rozszerzenia projektu stanowią ryzyka geopolityczne. Na przykład zakłócenia w żegludze przez Cieśninę Ormuzką podczas konfliktu z Iranem ujawniły wrażliwość globalnych szlaków logistycznych. W Waszyngtonie panuje przekonanie, że infrastruktura – od portów po kable – może stać się celem nacisków w przyszłych konfliktach, co wymaga dywersyfikacji i ochrony łańcuchów dostaw.

Jednak podana kwota 4 bilionów dolarów budzi wątpliwości wśród analityków. Dla porównania, całkowite globalne bezpośrednie inwestycje zagraniczne w ubiegłym roku wyniosły około 1,6 biliona dolarów, a amerykański wkład na początku stanowi jedynie ułamek procenta deklarowanego celu. Niemniej sama inicjatywa odzwierciedla rosnącą konkurencję o kontrolę nad zasobami i technologiami, zwłaszcza na tle chińskich ograniczeń w eksporcie metali ziem rzadkich, które są kluczowe dla produkcji nowoczesnej elektroniki.