Çin yapımı AI modelleri ABD’de daha fazla baskı altında

ABD, Amerikan şirketlerinin Çin yapımı AI modellerini kullanmasına sınırlama getirmeye hazırlanıyor. CNBC’ye göre Dışişleri Bakanlığından bir temsilci, bu tür sistemlerin kurumsal süreçlerde kullanılmasının “ciddi endişeler” doğurduğunu söyledi. Washington, Çin AI modellerinin Pekin’in tutumunu öne çıkarabileceğini, istenmeyen konuları sansürleyebileceğini ve Çin Komünist Partisi ideolojisini yansıtabileceğini düşünüyor.

Buna rağmen şirketler giderek daha fazla Çinli modellere bakıyor: daha ucuzlar ve birçok iş senaryosu için artık yeterince ikna edici görünüyorlar. CNBC örnek olarak Coinbase’i gösteriyor: şirketin CEO’su Brian Armstrong, Z.Ai’ın GLM 5.2 modeli ile Moonshot’ın Kimi 2.7 modelinin kullanımından söz etti. Daha önce startup Lindy’nin de hızla artan AI altyapı maliyetlerini düşürmek için DeepSeek’e geçtiği bildirilmişti.

Çinli modellere yönelik ilgi, ABD AI pazarındaki istikrarsızlık nedeniyle de artabilir. Nikkei Asia daha önce Airbnb ve Uber gibi şirketlerin Çin çözümlerine geçişi hızlandırdığını yazmıştı; bunun nedeni, Anthropic’in yetkililerin talebiyle iki modelinin kullanımını askıya almasıydı — Mythos 5 ve Claude Fable 5. Bu, şirketler için bir işaret oldu: büyük Batılı AI platformlarına erişim bile yalnızca sözleşme ve fiyata değil, siyasi kararlara da bağlı olabilir.

ABD hükümetinin özel sektörde AI modeli seçimine geniş kapsamlı bir yasak getirip getiremeyeceği şimdilik belirsiz. Kendi kamu alımlarını sınırlamak, tüm şirketleri Çin AI modellerinden vazgeçirmeye çalışmaktan daha kolay; özellikle de konu open-source modeller olduğunda. Böyle bir senaryoda ifade özgürlüğü dahil hukuki tartışmalar neredeyse kesin görünür. Yabancı pazarları düzenlemek daha da zor: Apple, örneğin Çin’de satılan iPhone’lar için Alibaba’nın üretken AI platformunu kullanıyor.

ABD ile Çin arasındaki AI çatışması daha da sertleşecek gibi görünüyor. WSJ’ye göre Çinli yetkililer de yerel şirketlerle yerli modellerin yurt dışında kullanımına sınır getirilmesini görüşüyor. Ayrıca ilgili düzenleyiciyle bağlantılı Çinli bir güvenlik açığı veritabanı, Anthropic’in Claude Code ürününün iddiaya göre backdoor türü açıklar içerdiğini ve “ciddi tehdit” oluşturduğunu ileri sürdü.